Begin bij het begin, eindig bij het einde. De vanzelfsprekendheid van deze slogan kan haar stekeligheid makkelijk versluieren. Die wordt pas voelbaar als je je afvraagt: doe ik dat ook? Begin ik altijd bij het begin?
Soms willen we iets al kunnen of achter de rug hebben, maar zijn we te ongeduldig om het werk daarvoor te doen. Dan beginnen we bij het einde. En soms hebben we goede voornemens of storten we ons enthousiast op nieuwe plannen, maar geven daar geen vervolg aan. Dan eindigen we bij het begin. In beide gevallen schort het aan doen, aan in beweging blijven.
Dat wil niet zeggen dat we stilstaan. Want veranderen doen we altijd. Je bent niet meer dezelfde als vijf jaar geleden en morgen verschil je weer van wie je nu bent. Maar veranderen is niet hetzelfde als richting hebben.
Verandering gebeurt vanzelf. Richting niet. Zonder richting word je vooral bewogen — door wat er op je pad komt en door hoe je gewend bent daarop te reageren.
Lojong betekent ‘training van je geest’. In de boeddhistische traditie gaat het niet zozeer om veranderen — dat gebeurt hoe dan ook — maar om bewust richting geven aan die verandering. Intenties spelen daarin een belangrijke rol.
Een intentie is geen doel, maar een leidraad. Iets wat je helpt om te bepalen hoe je reageert op de vele kleine en grote situaties van alledag. Confronteer ik mijn medeweggebruiker met zijn rijgedrag? Reageer ik bits als mijn boekhouder weer vraagt waar de bonnetjes blijven? Klaag ik als ik moet wachten? Wat mijn reactie ook is, ze versterkt een gewoonte en vergroot de kans dat ik de volgende keer weer zo reageer.
Richting geven aan je verandering doe je door bewust te kiezen welke gewoonten je wilt versterken — en welke je niet langer wilt voeden.
Mijn langlopende intentie is: vreugdevol leven. Klagen, snauwen en confronteren dragen daar niet aan bij. Die intentie helpt me om op zulke momenten een andere keuze te maken — of in ieder geval even stil te staan. Tenminste, als ik me mijn intentie herinner.
Je begint door je intentie te herinneren. Dat kan ’s ochtends, vlak voor het opstaan. Dan begin jij je dag, in plaats van dat de dag jou begint. En ’s avonds kun je eindigen door kort stil te staan bij diezelfde intentie — terugkijkend, zonder oordeel, zo feitelijk mogelijk. Wat vond er plaats? Herinnerde je je intentie? Maakte dat verschil?
Dat hoeft niet meer dan een minuut te kosten.
Zo houd je beweging in je training. Zo vergroot je de kans dat je je intentie gedurende de dag steeds vaker zult herinneren — en dat je steeds vaker kiest voor reacties die de gewoonten versterken die je wilt versterken, en de gewoonten verzwakken die je in de loop van de tijd, vaak per toeval, hebt ontwikkeld.