Met welke houding lees je deze tekst? Met een kritische houding? Een open houding? Een onderzoekende houding? Probeer eens van houding te veranderen terwijl je verder leest. Lees de volgende alinea eens alsof je het er niet mee eens bent. Zoek naar zwakke plekken. Stel vragen. Frons een beetje als het helpt. En lees daarna dezelfde alinea alsof je nieuwsgierig bent naar wat ze je zou kunnen leren.
De woorden zijn hetzelfde gebleven. Toch verandert er iets. Je geeft aandacht aan andere dingen. Je stelt andere vragen. Misschien verandert zelfs iets in je lichaam. Je leest anders. Je kijkt anders. Je bent anders aanwezig. Dat is een houding.
We besteden veel aandacht aan wat we denken en voelen, maar veel minder aan de houding van waaruit we denken en voelen. Ten onrechte, want een houding kleurt alles.
Een fout kan een vernedering zijn. Of een aanwijzing. Een conflict kan een bedreiging zijn. Of een uitnodiging. Een stilte kan leeg zijn. Of vol. De gebeurtenis verandert niet. Maar de betekenis die zij voor je krijgt wel.
Je hebt altijd een houding, maar meestal kies je die niet bewust. Vaak ontstaat ze uit gewoonte. De één verhoudt zich van nature kritisch. De ander meegaand. Weer een ander voorzichtig of wantrouwend. Pas wanneer je een andere houding probeert aan te nemen, ontdek je dat er überhaupt zoiets als een houding bestaat.
Slogan 48 luidt: Train met openheid, met toewijding en onophoudelijk. Dat kan klinken als een opdracht. Alsof openheid, toewijding en onophoudelijkheid eigenschappen zijn die je moet ontwikkelen.
Wat verandert er als openheid, toewijding en onophoudelijkheid geen eigenschappen zijn, maar houdingen die je kunt aannemen? Een open houding zegt: ook dit mag er zijn. Een toegewijde houding zegt: ik blijf erbij. En een onophoudelijke houding zegt: ook nu. En straks opnieuw.
We wachten vaak op betere omstandigheden. Eerst wat meer rust. Eerst wat minder zorgen. Eerst wat meer tijd. Dan kunnen we oefenen. Maar een houding heeft geen gunstige omstandigheden nodig. Je kunt nu een open houding aannemen. Je kunt nu een toegewijde houding aannemen. En je kunt je nu ook open, toegewijd en onophoudelijk verhouden tot deze verwarring, deze vermoeidheid en deze weerstand.
Het voelt misschien niet zo, maar houding is meer dan een gevoel. Het is een manier van aanwezig zijn. Zoals ook vreugde een houding is. We denken vaak dat vreugde pas mogelijk is wanneer het ongemak verdwenen is. Wanneer de omstandigheden eindelijk meewerken. Maar vreugde heeft net zomin gunstige omstandigheden nodig. Ze ontstaat juist wanneer ook het ongemak welkom is. Zo is ze verwant aan openheid: niet een beloning voor betere tijden.
Probeer niet om blij te zijn. Blijheid is een emotie en daar heb je weinig controle over. Maar je kunt wel de houding van vreugde aannemen. Onderzoek eens hoe die houding eruit ziet. Van buiten en van binnen. En begin ergens. Misschien bij het begin van een glimlach.